Het Requiem van Mozart (KV 626)

Het Requiem van Mozart (KV 626) is wellicht één van de meest geliefde werken uit de klassieke muziek. Zelfs wie niet meteen weg is van klassieke muziek, weet dit meesterwerk doorgaans wel te waarderen. 

Salieri helpt bij de compositie van het Requiem van Mozart
In de film 'Amadeus' (1984) helpt de jaloerse Salieri de stervende Mozart bij het schrijven van diens Requiem.

Net zoals over zijn dood, bestaan er over Mozart’s Requiem wel enkele verhalen. Het beroemdste verhaal is wellicht dat uit de film ‘Amadeus‘ (1984) waarin Mozart’s jaloerse rivaal Salieri de geheimzinnige klant is die het stuk bestelde en de componist ook hielp met het schrijven ervan. De realiteit is, uiteraard, ietwat gecompliceerder. 

In werkelijkheid was het de excentrieke graaf Franz von Walsegg die, anoniem en via enkele tussenpersonen, Mozart vroeg om een Requiem te schrijven voor zijn echtgenote die in de loop van 1791 was overleden. Dat dit anoniem en via tussenpersonen ging, heeft er wellicht mee te maken dat de graaf regelmatig nieuwe werken bestelde om er dan zijn eigen naam onder te kunnen zetten. 

Het tijdstip waarop de graaf Mozart voor het eerst benaderde is niet helemaal zeker, maar volgens twee bronnen was dit kort voor de kroning van Leopold II. Volgens diezelfde bronnen zou hij de commissie niet onmiddellijk aanvaard hebben. Wanneer hij ze wel aanvaardde, had hij bekomen dat zijn klant hem de helft van het overeengekomen bedrag als voorschot zou betalen en het saldo wanneer het werk werd opgeleverd.

Hoewel er vaak wordt aangenomen dat Mozart het Requiem nog tot aan het ‘Confutatis’ kon afwerken en dat hij aan het ‘Lacrimosa’ begonnen was, is ook dit niet helemaal zeker. Wel zou hij de grote lijnen van het volledige werk hebben neergezet, en verschillende partijen hebben neergepend, daarbij aan zijn ziekbed geholpen door enkele vrienden, die bepaalde stukken die hij geschreven had voor hem zingen. Wel staat vast dat het Requiem niet klaar was wanneer Mozart kwam te overlijden, en dit was meteen een probleem voor zijn weduwe, Constanze. Zij verwachtte immers de betaling van het saldo, maar dat zou pas gebeuren wanneer het werk klaar was. 

Eén van de eerste componisten die gevraagd werd om aan het Requiem verder te werken was Joseph Eybler, een leerling en vriend van Mozart. Hij werkte aan enkele delen die al grotendeels klaar waren, maar gaf dan aan dat hij niet in staat was er verder aan te werken. Die taak kwam uiteindelijk terecht bij Franz Xaver Süssmayr, een andere leerling van Mozart. Volgens sommige biografen zou Süssmayr hierbij gebruik hebben kunnen maken van losse nota’s die Mozart nog had neergepend. Ook is het mogelijk dat Süssmayr hulp kreeg van andere componisten.

Hoe dan ook, het volledige werk werd, inclusief vervalste handtekening van Mozart, in 1792 aan Walsegg bezorgd. In de loop van de 19de eeuw doken verschillende manuscripten op met fragmenten van het Requiem en alternatieve versies, maar Süssmayrs versie blijft nog steeds de meest populaire versie.

(Bron: Wikipedia)